(26.01.1928 – 1.04.2026)
1 kwietnia 2026 r. odeszła Pani Profesor Jadwiga Teresa Chachułowa – ceniony uczony, nauczyciel i wychowawca wielu pokoleń młodzieży.
Większość swojego życia poświęciła pracy w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.
Prof. dr hab. Jadwiga Chachułowa urodziła się 26 stycznia 1928 roku w Piotrkowie Trybunalskim. W gimnazjum pobierała naukę na tajnych kompletach w okresie okupacji, aby w 1947 roku ukończyć Liceum Humanistyczne. Studia rozpoczęła na Wydziale Rolniczym Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi i tam uzyskała dyplom inżyniera rolnika. Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego była miejscem kontynuacji nauki, która zakończyła się w 1952 r. uzyskaniem stopnia magistra inżyniera rolnictwa w zakresie hodowli szczegółowej zwierząt.
Pracę Pani Profesor rozpoczęła już w 1951 roku w Zakładzie Hodowli Bydła, na nowo utworzonym Wydziale Zootechnicznym. Po ukończeniu studiów magisterskich, w 1952 r. Pani Profesor otrzymała nakaz pracy do Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego, gdzie do końca października 1956 r. pracowała w Departamencie Studiów Rolnych, zajmując się organizacją i planowaniem badań naukowych. Od listopada 1956 r. Pani Profesor wróciła na SGGW, rozpoczynając pracę w Katedrze Żywienia Zwierząt na stanowisku starszego asystenta pod kierunkiem Prof. Franciszka Abgarowicza.
W czasie pracy naukowej przedmiotem zainteresowania Pani Profesor była poprawa wykorzystania związków azotowych – głównie białka – u tuczników oraz potrzeby energetyczne koni. W pracach na tucznikach uwagę zwracają pionierskie badania nad procesami dezaminacji w jelicie ślepym i ich znaczenie dla gospodarki azotowej. W badaniach tych oceniano znaczenie rodzaju białka, ilości i jakości włókna oraz różnych dodatków paszowych w diecie świń. Późniejsze badania związane były z wykorzystaniem aminokwasów egzogennych – przede wszystkim lizyny i metioniny – podawanych w mieszankach ze zmniejszoną ilością lub całkowitym wyeliminowaniem białka pochodzenia zwierzęcego.
Ten cykl badań wiązał się z oceną wartości odżywczej różnych pasz krajowych, szczególnie roślin bobowatych a także zbóż, w tym żyta i suszów z roślin zielonych oraz możliwością poprawy wartości odżywczej przez stosowanie rożnych dodatków paszowych.
Pod kierunkiem Pani Profesor, w Katedrze prowadzono szeroko zakrojone badania dotyczące stosowania owsa nagiego w żywieniu świń jako źródła nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz włókna pokarmowego i ich wpływ na jakość mięsa wieprzowego.
Ważnym nurtem badań było żywienie koni. We współpracy z Zakładem Hodowli Koni opracowano receptury pierwszych mieszanek dla koni zarodowych. Późniejsze badania dotyczyły żywienia koni użytkowanych wierzchowo i obejmowały oznaczanie strawności składników pokarmowych i określenie zapotrzebowania energetycznego koni przy różnym wysiłku. Zaowocowało to opracowaniem Norm żywienia koni (1991 i 1997) przez zespół pod kierunkiem Pani Profesor, a także udziałem w opracowaniu podręcznika „Chów, hodowla i użytkowanie koni” (1991).
Zaangażowanie w badania naukowe sprawiło, że w roku 1963 Pani Profesor uzyskała stopień doktora nauk rolniczych na podstawie rozprawy zatytułowanej: „Wpływ niektórych dodatków do paszy na poziom amoniaku w jelicie ślepym i gospodarkę azotową świń”. Stopień doktora habilitowanego otrzymała w 1971 r. na podstawie opracowania: „Badania nad stymulującym działaniem siarczanu miedzi w żywieniu tuczników”. Od stycznia 1972 r. była zatrudniona w Katedrze na stanowisku docenta; tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymała w 1982 r, a profesora zwyczajnego w 1992.
Dorobek naukowy Pani Profesor to 151 publikacji, w tym 49 publikacji naukowych i 44 doniesienia konferencyjne. Uczestniczyła w opracowaniu 11 podręczników oraz 3 książek pod Jej redakcją. Część z nich otrzymała nagrodę Ministra. Ponadto na dorobek Pani Profesor składa się 36 publikacji o charakterze przeglądowym i popularno-naukowych oraz 11 innych opracowań i ekspertyz.
Oprócz pracy naukowej Pani Profesor była bardzo zaangażowana w proces dydaktyczny, prowadząc ćwiczenia i wykłady na Wydziałach: Zootechnicznym, Weterynaryjnym, Rolniczym i Ekonomiczno-Rolniczym (obecnie wydziały działają pod zmienionymi nazwami) zarówno na studiach stacjonarnych, zaocznych podyplomowych jak i na studiach doktoranckich.
Pani Profesor była opiekunem około 50 prac magisterskich i promotorem 3 prac doktorskich (prof. Leszek Sokół, dr Magdalena Kierczyńska-Górska, prof. Ewa Sawosz). Wykonała 34 recenzje prac doktorskich, habilitacyjnych i dorobku do tytułu profesora oraz 50 recenzji publikacji naukowych i innych opracowań.
Wiedza i zaangażowanie Pani Profesor, a także troska o dobro Wydziału i Uczelni sprawiały, że często uczestniczyła w życiu organizacyjnym. Pełniła między innymi funkcje:
– Kierownika Studium Podyplomowego Hodowli i Żywienia Zwierząt dla nauczycieli szkół rolniczych,
– Prodziekana Wydziału Zootechnicznego,
– Rzecznika Rektorskiej Komisji Dyscyplinarnej ds. Studenckich,
– Kierownika Studiów Doktoranckich w zakresie produkcji zwierzęcej,
– Kierownika Zakładu Żywienia Nieprzeżuwaczy,
– Dziekana Wydziału Zootechnicznego,
– Kierownika Katedry Żywienia Zwierząt,
– Członka Senatu SGGW (przez 12 lat).
Pani Profesor uczestniczyła także w pracach różnych instytucji poza Uczelnią; była m.in.: sekretarzem Sekcji Sekcji Żywienia Zwierząt Komitetu Nauk Zootechnicznych PAN, sekretarzem Komitetu Redakcyjnego Zeszytów Problemowych Postępów Nauk Rolniczych, członkiem Komisji d/s nagród Ministra Rolnictwa, członkiem Komisji Żywienia Zwierząt Komitetu Nauk Zootechnicznych PAN, członkiem Zespołu Nauk Rolniczych i Leśnych w Komitecie Badań Naukowych, członkiem Rady Naukowej Instytutu Fizjologii i Żywienia Zwierząt PAN w Jabłonnie.
Za swoją działalność Pani Profesor była wielokrotnie nagradzana – wśród odznaczeń są: Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złota Odznaka Honorowa SGGW-AR, Medal 40-lecia PRL, Odznaka Zasłużonego Pracownika Rolnictwa, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Honorowa Odznaka miasta Łodzi za zasługi dla województwa łódzkiego.
Ten, w skrócie opisany dorobek i aktywność naukowa, dydaktyczna i organizacyjna, nie oddają zaangażowania Pani Profesor na każdym stanowisku i przy pełnieniu każdej funkcji. Była niezmiernie wymagająca zarówno w stosunku do współpracowników jak i w stosunku do samej siebie. Towarzyszyła temu jednak ogromna życzliwość i troska o współpracowników, a także studentów, szczególnie w okresie pełnienia funkcji „dziekańskich” na Wydziale. Dowodem był udział Pani Profesor, niemal do ostatnich dni, w wydarzeniach na Wydziale, oraz żywe zainteresowanie sprawami obecnych pracowników, ich problemami życiowymi i sukcesami zawodowymi. Pani Profesor cały czas była z nami. Cieszyła się zawsze naszym ogromnym szacunkiem i sympatią.
Współpracownicy Pani Profesor wiele Jej zawdzięczają i długo będą mieć w pamięci czas wspólnej pracy, a także kontakty prywatne.
Pani Profesor – bardzo dziękujemy.
Jacek Skomiał, prof. dr hab. em.
